ინდური ქორწილი – დღე 2

ქორწილის მეორე დღისთვის ადრე მივედი, სარი უნდა შემოეხვიათ ჩემთვის. დივინის მამიდამ და ორმა ბიძაშვილმა ოთახში შემიყვანეს, ჩამაცვეს, მაკიაჟი გამიკეთეს, შუბლზე წერტილიც დამასვეს და გამომაწყეს, რის შემდეგაც აღმოვაჩინეთ, რომ შესაფერისი ფეხსაცმელი არც მე მეცვა და არც იმათ ჰქონდათ წამოღებული. ასე ვატარე ძვირფასი ინდური სარი სპორტულ ფეხსაცმელთან ერთად.IMG_20170101_101113შესაფერისი ფეხსაცმელი კი არა, მხოლოდ წითელი ჯინსის შარვალი, სანტას რუდოლფის გამოსახულებიანი საშობაო სვიტრი და ზამთრის თბილი კურტკა მქონდა, რომლითაც ორი კვირა უნდა მეცხოვრა ინდოეთში. ამიტომ ამაზეც დიდი მადლობელი ვიყავი.

საოცრად მშვიდი ხალხია კორგები. კი, თქვეს 1-ზე დაიწყება ცერემონიაო, მაგრამ 3-ს იყო გადაცილებული, რომ დაიწყეს. და ეს სულაც არ იყო ტრაგედია. ყველა იცინოდა, არავინ იყო დასტრესილი, არავის არსად ეჩქარებოდა. ბოლო სტუმარი (დივინის მამის უფროსი სამსახურში) ვერტმფრენით ჩამოვიდა და ცერემონიაც დაიწყო.

შემოვიდა ტრადიციულ სამოსში გამოწყობილი სიძე, გვერდით მოჰყვებოდა მამა, რომელსაც შვილის თავზე ქოლგა ეჭირა. წინ მოუძღოდათ მამიდა, რომელსაც თავზე დიდი დაწნული, ყვავილებით სავსე კალათი მოჰქონდა. აქეთ-იქით ბიძაშვილები მოჰყვებოდნენ, რომელთაც ასევე რაღაც ეჭირათ ხელში. დივინი ძმას და მამას გვერდით მოჰყვებოდა. მუსიკა უკრავდა, სტუმრები წელშიგამართული, ამაყად შემოდიოდნენ. კარგი სანახავი იყო. მათგან არცერთს ფეხზე არ ეცვა. ჩემი ტელეფონით გადაღებული ვიდეოს სანახავად დააჭირეთ აქ.IMG_20170101_105113ყველა გარეთ გავედით, სადაც 12 ცალი მოჭრილი ბანანის ხე საგულდაგულოდ იყო ჩამწკრივებული. მამა და შვილი სკამზე დასხდნენ, მამიდამ ყვავილები დადო და დაველოდეთ პატარძლის ოჯახის წევრების შემოსვლას. თვითონ პატარძალი არსად ჩანდა.

გაშალეს ძირს ხალიჩა, ზედ დადეს რაღაცეები, საიდანაც მხოლოდ ქოქოსი და ბანანი ვიცანი და დაიწყეს რიტუალების ჩატარება. ქოქოსი გაჭრეს, სადღაც ჩაასხეს, რაღაც შეჭამეს და ა.შ.IMG_20170101_105357ამ ყველაფერს ასრულებდნენ პატარძლის ბიძები, მონაცვლეობით. სიძე და მისი ოჯახი მხოლოდ უყურებდა. საინტერესო ისაა, რომ ამ დროს, პარალელურად რაღაც ხდებოდა სარიტუალო შენობის მეორე მხარეს, პატარძლის ოჯახთან. რადგან ორად ვერ გავიყოფოდი, გადავწყვიტე აქ დავრჩენილიყავი და კარგად დამემახსოვრებინა.

შემდეგ დაიწყო ბანანების ხეების ჭრის პროცესი, რომელსაც კაცების სიძლიერე უნდა გამოეხატა. ჩამწკრივებული იყო 12 ცალი მოჭრილი ხე. პირველი 3 ხე პატარძლის მამის ძმამ მოჭრა, შემდეგი 3 ხე – პატარძლის დედის ძმამ, ხოლო ბოლო 6 – სიძის მამის ძმამ. ასეთი წესი ყოფილა.IMG_20170101_105804.jpgთვითონ ეს პროცესი ძალიან საინტერესო საყურებელი იყო. ჯერ პატარძლისა და სიძის ბიძებს შორის ფულით გარიგება მოხდა (ფოთოლზე დადეს წინასწარ განსაზღვრული ქაღალდისა და რკინის ფული), რათა სიძის ბიძას მიეცა სპეციალური ხმალი, რითაც უნდა მოეჭრა ხე. შემდეგ გარს უვლიდნენ ამ ხეებს, ამ ხმლით ხელში, მერე სათითაოდ ჭრიდნენ და ბოლოს ცეკვავდნენ. ვიდეოს საყურებლად დააჭირეთ აქ.

ამ ყველაფრის შემდეგ ყველანი გავემართეთ საცერემონიო დარბაზში. კიბეებზე ასვლის წინ, პატარძლის ნათესავმა ქალმა ფეხები დაბანა სიძესა და მამას.

ჰოდა დაჯდა ეს ბიჭი სცენაზე, თეთრ და ვარდისფერებში გამოწყობილი. მე ველოდებოდი, როდის შემობრძანდებოდა პატარძალი, ერთი სული მქონდა მენახა, თუ როგორ გამოიყურება, რა აცვია და ა.შ. და ვერც კი შევნიშნე ისე უცერემონიოდ მიუჯდა გვერდით. გამიკვირდა…

მათ გვერდით, ორივე მხარეს სკივრი იდგა, რომლებშიც, როგორც მოგვიანებით დავინახე, ფული შეინახებოდა. სცენა უამრავი ყვავილით იყო გაფორმებული. უკან, ფარდაც კი ყვავილების იყო. ორივეს ყვავილების ორ-ორი მძივი დაკიდეს. ქორწინება ოჯახის უხუცესების მეშვეობით ხდებოდა. ვერ დავინახე კარგად რა მოხდა სცენაზე, მაგრამ დივინმა ამიხსნა, რომ ძირითადად ქორწინებას ასე, უხუცესები აკეთებენ. შემდეგ, თუ წყვილს ოდესმე დასჭირდა საბუთი, მიდიან შესაბამის დაწესებულებაში.

IMG_20170101_141043.jpgახალდაქორწინებულები ცხოვრებას დუბაიში აპირებდნენ, სადაც ბიჭს სამსახური ჰქონდა, ამიტომ, მეორე დღეს ქორწინების დამადასტურებელი საბუთიც აიღეს.

შემდეგ დაიწყო საჩუქრების გადაცემის ცერემონია, რომელიც რამდენიმე საათი გაგრძელდა! გაკეთდა ორი რიგი: ქალებისა და კაცების, რომლებიც ფეხზე იხდიდნენ, სცენაზე ადიოდნენ, ახალდაქორწინებულებს საჩუქარს აძლევდნენ (რომელიც იყო კონვერტში ჩადებული ფული), ბრინჯს აყრიდნენ და უკან ჩამოდიოდნენ. საბედნიეროდ დივინისგან უკვე ვიცოდი, რომ მხოლოდ ფულის ჩუქება შეიძლებოდა და კონვერტიც მზად მქონდა, თუმცა, სანამ მივხვდი, რომ რიგში უნდა ჩავმდგარიყავი, გვიანი იყო. რიგი შენობის გარეთ, საკმაოდ შორს იწყებოდა. აბა წარმოიდგინეთ 3000-მდე სტუმარი იყო.IMG_20170101_112720.jpgამასობაში გადავწყვიტე მეჭამა. ჯერ ქვედა სართულზე ჩავედი, სადაც ხორციანი კერძები იყო. საჭმელი ისე მომეწონა (და ხელით ჭამა), რომ შემდეგ გარეთ, ვეგეტარიანელებს შევუერთდი და ის კერძებიც დავაგემოვნე. ღვინო არ მომეწონა, სულ სხვა გემო ჰქონდა, სამაგიეროდ ლუდი დავლიე. რიგი ისევ არ ილეოდა, ამიტომ გადავწყვიტე სოფელში გამესეირნა, რათა ცივი სასმელი მომეძებნა. ქორწილის სუფრაზე წყალი ცივი არ იყო, სხვა, უალკოჰოლო სასმელი კი არ ჰქონდათ, ამიტომ პირველივე მაცივრიან მაღაზიას მივადექი. სოფელში სარით გასეირნებას თავისი ხიბლი ჰქონდა. ყველა მიღიმოდა და მესალმებოდა. მანქანებში მყოფი ხალხი კი თვალს მაყოლებდა. ისე, ძალიან მოუხერხებელი იყო ჩემთვის. მხოლოდ მოკლე ნაბიჯების გადადგმა შემეძლო, მე კიდევ მაგას მიჩვეული არა ვარ.

მოკლედ, ალბათ გასეირნება ბევრი მომივიდა, რადგან რომ დავბრუნდი, ორ საათიანი შესვენება დაწყებულიყო, ხოლო სეიფებს ორ-ორი კაცი იცავდა. სახლებში და სასტუმროებში წავედით, გამოვიცვალეთ, დავისვენეთ და შეთხელებული რაოდენობა საცეკვაოდ და გასართობად დავბრუნდით. ოჯახის ხანდაზმული წევრები და შორი ნათესაობა აღარ ესწრებოდა ამ ნაწილს. ჰოდა, ჩემი წითელი შარვლით, ახალი მაისურითა და შარფით დავბრუნდი თუ არა, საპატიო როლი შემომთავაზეს, პატარძალს უნდა დავხმარებოდი.IMG_20170101_201251რა თქმა უნდა დავთანხმდი, აბა კიდევ როდის მომეცემოდა ეს შანსი?! ხოლო მერე მივხვდი, თუ რა რთული საქმე ამიღია თავზე. მოკლედ, ასეთი სიტუაცია იყო: პატარძალს, რომელსაც თავზე ორი ცალი წყლით სავსე ჯამი ედგა, უნდა გაეარა 10 მეტრი (ბუნების ოთხი ელემენტის გაერთიანება ყოფილა ამისი მიზეზი, და კიდევ პატარძლის მიერ ნებისყოფისა და სიძლიერის დამტკიცება), ოღონდ, ამისათვის რთული წინაღობა უნდა გადაელახა – უნდა ჩამოეცილებინა ქმრის ძმა, დივინი, რომელიც გზას უღობავდა. ამას როგორც წესი, პატარძლის გაბედული მეგობრები და ნათესავები აკეთებენ. ჰოდა ეგ როლი შევითავსე მე. დამადგეს წყლიანი ჯამი და დამაყენეს პატარძალსა და დივინს შორის. დივინი ჩემს წინ ცეკვავდა, ოღონდ ერთ ადგილზე, ძალიან ახლოს, ისე, რომ მე წინ ნაბიჯის გადადგმა არ შემეძლო. როგორღაც, სანტიმეტრებით მივიწეოდი წინ. ხანდახან დივინი “ბრაზდებოდა” და ისე ახლოს მოდიოდა, მის სუნთქვას სახეზე ვგრძნობდი. მაგ დროს არ უნდა გავნძრეულიყავი და უკან არ უნდა დამეხია. ამ ყველაფერს პატარძლის საახლობლო მიხსნიდა და მაგულიანებდნენ ხოლმე, როდესაც ნაბიჯის წინ გადადგმის დრო იყო. ეს იყო ერთგვარი მედიტაცია. წარმოიდგინე, ერთ ადგილზე დგახარ, განძრევა არ შეგიძლია, რადგან თავზე წყლით სავსე ჯამი გადევს, გარშემო ხალხი ცეკვავს, ერთობა, ხოლო შენ მხოლოდ მიზანზე კონცენტრირება უნდა მოახდინო და როგორმე ჩამოიშორო ეს ბიჭი. მხოლოდ 10 წუთით ვიყავი ასე, მაგრამ ეს 10 საათად მომეჩვენა. შემდეგ სხვა შემენაცვლა. საწყალ პატარძალს კი 3 საათი უნდა გაეძლო. ცოტა ხანში ისე გადაიღალა, გული წაუვიდა და შეწყვიტეს ეგ პროცესი.

შემდეგ განვაგრძეთ ცეკვა, ტორტი მივირთვით და გვიან ღამით დავიშალეთ. მესამე დღეს, სამოქალაქო ტანსაცმელში გამოწყობილ ახალდაქორწინებულებს ლანჩზე შევხვდი და მივხვდი, რომ ქორწინებით ნამდვილად კმაყოფილები იყვნენ და ერთმანეთი ძალიანაც მოსწონდათ.IMG_20170101_220144.jpgამ სურათით დაგემშვიდობებით. გრძელი პოსტი გამომივიდა მაინც…

 

Advertisements

ინდური ქორწილი – დღე 1

ჩემს მასპინძელს ვუთხარი, ამ ინდური ქორწილის შესახებ პოსტი უნდა დავწერო-მეთქი და მიპასუხა: ინდური კი არა, კორგული ქორწილიაო.

ამიტომ ჯერ მოვყვები, ვინ არიან კორგები. Coorg, იგივეა რაც Kodagu, არის ინდოეთის ერთ-ერთი რეგიონის – კარნატაკას ნაწილი. მდებარეობს ინდოეთის სამხრეთ-დასავლეთით. განსხვავებული ხალხია კორგები. სარის, ინდური სამოსის, მოცმის სტილიც კი სხვა აქვთ. თუ შეეკითხები, სიამაყით გეტყვიან, ასე იმიტომ გვაცვია, რომ კორგები ვართო. ძალიან ამაყობენ თავიანთი წარმომავლობით. ძირითადად მეომრების კასტის წარმომადგენლები არიან. კასტების შესახებ თუ გაინტერესებთ მეტის გაგება, მაშინ ეს პოსტი წაიკითხეთ.

ჩემს მასპინძელს დივინი ერქვა, იმ ბიჭის ძმა იყო, ვისაც ცოლი მოჰყავდა. ასე რომ, საკმაოდ შინაურულ სიტუაციაში აღმოვჩნდი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქორწილის პირველ დღესაც დაგვპატიჟეს და მეორე დღესაც. პირველ დღეს ოფიციალური ქორწილის წინა დღეს აღნიშნავენ, საახლობლოში, რომელიც სულ რაღაც 200-300 კაცს შეადგენს! მეორე დღეს კი – 2000-დან 3000 კაცამდე იყო! მდიდრული ქორწილი იყო. მეომრები შედარებით მდიდარი კასტაა და ეს უნდა ეჩვენებინათ.

ქორწილისთვის მზადება 14 თვით ადრე დაიწყეს, ხოლო ბიჭმა და გოგომ ერთმანეთი მხოლოდ ქორწილამდე 8 თვით ადრე, 15 წუთით ნახეს! რა გამოვიდა? ჩვეულებრივი, ოჯახური გარიგება. ასეთი წესი აქვთ: ბიჭის ოჯახი ირჩევს ქალს სარძლოდ. მერე მიდიან გოგოს ოჯახში, ურიგდებიან, თუ ოჯახი თანახმაა, იწყებენ ქორწილისთვის მზადებას. შემდეგ დგება გოგოსა და ბიჭის შეხვედრის დრო. ისინი 15 წუთის განმავლობაში ლაპარაკობენ ერთმანეთთან და შემდეგ თავიანთ ოჯახს ეუბნებიან, კმაყოფილები არიან თუ არა არჩევანით. როგორც დივინი ამბობს, მათ აქვთ საშუალება, უარი თქვან, მაგრამ სავარაუდოდ იმხელა ოჯახური წნეხი იქნება, უარს მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში თუ გაბედავენ.

IMG_20161231_233958მოკლედ, მივედი პირველ დღეს. ქორწილისთვის სპეციალურად წამოღებული კაბა სადღაც დუბაიში ჩარჩა და ჯინსის შარვლით რომ არ ვყოფილიყავი, დივინის ბიძაშვილმა თავისი ტანსაცმელი მათხოვა. ახალი წელი თენდებოდა. ამერიკიდან დაბრუნების შემდეგ პირველად გავატარე ახალი წელი ოჯახისგან შორს. არაფერი საახალწლო არ იგრძნობოდა. ნაძვის ხე არსად იდგა, არც მუსიკა, არც მორთულობა. სიცხე და პალმის ხეები ხომ საერთოდ ზამთარზე ფიქრს მიკრძალავდნენ. ჰოდა ფეიერვერკები რომ გაუშვეს (2-3 ცალი მხოლოდ), მერე გამახსენდა, რომ ახალი წელი დაიწყო.

მანამდე ჭამით დავიწყეთ. სუფრა არ ჰქონდათ. დაქირავებული ჰყავდათ მუშათა კასტის წარმომადგენლები (რომლებიც, როგორც წესი კანის უფრო მუქი შეფერილობით გამოირჩეოდნენ) იდგნენ გრძელი მაგიდების უკან და ჩვენს მიერ მიტანილ თეფშებზე საჭმელს გვიდებდნენ. საჭმელზე არ დავწერ, ცალკე პოსტის ღირსია ეგ. ალკოჰოლური სასმელებისთვის ცალკე ბარი იყო, სადაც ყველანაირი სასმელი შეგეძლო მოგეთხოვა. მოკლედ, ეს საჭმლით სავსე თეფშიანი ხალხი შემდეგ იყოფოდა: ოთახის ერთ მხარეს ქალები სხდებოდნენ, მეორე მხარეს – კაცები. ყოველგვარი მაგიდის გარეშე, სკამზე იჯდნენ და ჭამდნენ. ჰოდა მივუჯექი ქალებს და მივხვდი, რომ დანა-ჩანგალი არ მქონდა. ერთი უცხოელი გოგო იყო სტუმრად, რომელიც გავიცანი და რომელმაც მასწავლა, თუ როგორ უნდა მეჭამა ხელით! დიახ, ხელით! მარჯვენა ხელის ხუთივე თითით. თავიდან ძალიან მეუცნაურა, ხოლო შემდეგ – მომეწონა და მის შემდეგ ინდოეთში მოგზაურობის დასასრულამდე ჩანგალი არ მომითხოვია.

ჭამის შემდეგ რა თქმა უნდა ცეკვა დაიწყო. აი ისეთ ინდურ მუსიკაზე, სერიალებიდან რომ ვიცით. დაქირავებული მუსიკოსები არ იღლებოდნენ. არც კი ვიცი რა ჰქვია ამ საკრავებს.IMG_20161231_232508.jpg

ყველაფრისთვის შესაბამისი ადგილი იყო გამოყოფილი. ჭამისთვის – დარბაზის ქვედა სართული, ვეგეტარიანული საჭმლისთვის – ცალკე, გარეთ იყო მაგიდები, დალევისთვის – ბარი, ცეკვისთვის – ღია ცის ქვეშ, სცენა ორი იყო, შენობაში და შენობის გარეთ, დიდ კარავში. პირველ დღეს მხოლოდ გარეთ ვიყავით. პატარძალი არ გამოჩენილა. მხოლოდ სიძის საახლობლო ზეიმობდა ამას. შეიძლება პატარძლის ოჯახს ცალკე ჰქონდა რამე პარალელურად, არ ვიცი.

ვიცეკვეთ, ახალი წელი და ორი ბიძაშვილის (ბევრნი არიან ისე) დაბადების დღე აღვნიშნეთ და გავერთეთ. 4 უცხოელი სტუმარი იყო და ოთხივეს განსაკუთრებულ ყურადღებას გვაქცევდნენ. ძალიან სტუმართმოყვარე ხალხის შთაბეჭდილება დამრჩა ჩემი კორგში ვიზიტიდან (რასაც ვერ ვიტყვი ჩრდილოეთ ინდოეთზე).

მოკლედ, იმდენი დეტალი იყო, ამის დაგეგმვას კი დასჭირდებოდა 14 თვე. თან ჯერ მეორე დღეზე არ გადავსულვარ, გრანდიოზულ ქორწილზე… მეორე დღისთვის ნამდვილი სარის მოხვევას შემპირდნენ, რადგან ასე გრაციოზულად ვატარე ეს კაბა :)))

ჩემი დედამთილი

პირველად რომ მიმიყვანა ტრენდონმა დედამისის სახლში, ასეთი სურათი დამხვდა: ქალი იჯდა სავარძელზე და ვიდეო თამაშს თამაშობდა სათამაშო კონსოლზე, ონლაინში. 8 თუ 9 წლის ბიჭი გვერდით ეჯდა, ესეც თამაშობდა, ოღონდ მეორეხარისხოვანი მოთამაშე იყო, ანუ როგორც შეეძლო ისე უნდა მოეგერიებინა იმ ქალის მტრები, რომ იმას ადვილად გადაელახა სიძნელეები. კიდევ ერთი  ბავშვი იყო ოთახში, 3 წლის გოგო. არ მახსოვს რას აკეთებდა. იცოდა, რომ მივდიოდი, ტრენდონს გაფრთხილებული ჰყავდა. შემომხედა, მომესალმა და თამაში გააგრძელა.

ნუ, რამდენიმე კვირაში მეც მივუჯექი გვერდით, სათამაშო პულტით ხელში. რამდენიმე თვეში უკვე პულტი გამომართვა და ეს წიგნი მომცა.

What_to_Expect_When_You're_Expecting_Cover.jpg

თან ტიროდა, დედაშენი უნდა გყავდეს გვერდითო, მე კი არ უნდა გიხსნიდე ამასო. ერთხელ ვიქენდზე წამიყვანა სადღაც, მარტო მე და ეგ ვიყავით. და ამიხსნა ყველაფერი, რაც ტრენდონს სჭირდა. მითხრა, რომ მაგისი ცოლობა არ იქნებოდა ადვილი და კარგად უნდა დავფიქრებულიყავი. ქორწინების ცერემონიისთვის თმა გამიკეთა, პალტო ჩამაცვა, რომ კაბით წინასწარ არ დავენახე ტრენდონს, ცუდი ბედიაო.

ტეხასში, ზოოპარკში წავედით. ისეთი ზოოპარკი იყო, ღია მანქანაში რომ ჯდები და ისე რომ ათვალიერებ ცხოველებს. ჰოდა ჟირაფები მოვიდნენ ჩვენს მანქანასთან. საჭმელები გვქონდა სპეციალური და შეგვეძლო გვეჭმია. ჰოდა, რომ ვყოყმანობდი, მითხრა: ახლა თუ არ გააკეთებ, არ იცი ეს შანსი კიდევ მოგეცემა თუ არაო.

1918295_1428078260623_1323638_n

ტრენდონი 2 თვით იყო სადღაც წასული და მარტო ვიყავი სახლში. ჰოდა მოვიწყინე, ვერაფერს ვაკეთებდი და სულ მეძინა ხოლმე. დამადგა დედამთილი თავისი ოჯახით, ხელში ნიჩბები, მცენარეების თესლები და მიწის გამანაყოფიერებელი ეჭირათ და სახლის უკან ეზოში პატარა ბოსტანი გამიკეთეს. მერე დედაჩემი რომ ჩამოვიდა და სუპს რომ მიკეთებდა ხოლმე, იმ ბოსტანში მოკრეფილი მწვანილები მომქონდა.

უცნაური ქალია ჩემი დედამთილი. ადრე ვერ ვუგებდი, ახლა კი, როცა დედამიწის მეორე მხარეს ვარ, მისი კარგად მესმის. მეგონა, რომ ეგოისტი იყო, რადგან თავისი თავისთვის არაფერს იშურებდა. შეუძლია, ერთ წუთს ახლობელის ავადმყოფობის გამო ძალიან წუხდეს, მეორე წუთს კი გასართობად წავიდეს. შეუძლია, გაურემონტებელ სახლში იცხოვროს, მაგრამ მოგზაურობისთვის ფული არასოდეს დაზოგოს. უცნაურად მეჩვენებოდა, მაგრამ ახლა ვხვდები, რომ ის ქალი მართალია. მაინც ყველა მოვკვდებით ადრე თუ გვიან:

ახლა თუ არ გააკეთებ, არ იცი ეს შანსი კიდევ თუ მოგეცემა

დახეული წიგნები და პირველი დღე სკოლაში

20160914_110746

დღეს ლუკა პირველ კლასში მივიდა. რატომღაც, ჩვენმა სკოლამ გადაწყვიტა, რომ 14-ში ყოფილიყო პირველი შეხვედრა – მასწავლებლის გაცნობა და ა.შ. და ამის შესახებ მხოლოდ რამდენიმე დღით ადრე გვაცნობეს. რადგან ძიძა 15-დან მყავს შეთანხმებული, იძულებული გავხდი 2 დღე შვებულება ამეღო. კიდევ კარგი, მქონდა ამის საშუალება.

ტრადიციულად, ხმამაღალი მუსიკით და გაჭიმული ლენტებით შეხვდნენ პირველკლასელებს. მოვძებნეთ ლუკას მასწავლებელი. ვიღაც სიმპატიურ, კარგად ჩაცმულ კაცს ესაუბრებოდა და უცინოდა.

– დღეს დაურიგებთ წიგნებს და ლეპტოპებს ხომ? – ამ კაცმა ჰკითხა და დადებითი პასუხი მიიღო. მერე კიდევ საუბრობდნენ და ვუსმენდი. გამიხარდა, რომ მამამ მოიყვანა ბავშვი სკოლაში, მით უმეტეს, ისე იყო ჩაცმული, რომ აშკარად “ბევრი საქმე ექნებოდა”. ჰოდა, რომ მორჩა რაღაცის თქმას, ლუკა წარვუდგინე მასწავლებელს. სიას ჩახედა, ქართული იცისო? – მკითხა და ისევ იმ კაცს მიუბრუნდა ღიმილით. უკვე ჩემს ჩაცმულობას შევხედე, სპეციალურად “საქმიანი დედური” კაბა მეცვა. არაფერი მჭირდა, მაგრამ მასწავლებელი ყურადღებას მაინც არ გვაქცევდა. მორჩნენ მალე საუბარს და უცებ რატომღაც გადაწყვიტა იმ კაცმა, რომ გვერდით მდგარ ბავშვებთან ერთად სურათი გადაეღო. ვიფიქრე, რა კარგი მამაა, უკვე შვილის მეგობრებთან დამეგობრებას ცდილობს-მეთქი. მერე დავინახე, ჩემს გვერდით მშობელმა თავისი შვილი რომ მიამუჯლუგუნა, მიდი, შენც გადაიღე სურათიო. მალე რიგი დადგა ამ კაცთან სურათების გადაღების მსურველების. მაშინ მივხვდი, რომ რაღაცაში იყო საქმე და გავარკვიე, რომ თურმე უბნის მაჟორიტარი ყოფილა :)))

როცა მორჩნენ სურათების გადაღებას, მასწავლებელმა თავის საკლასო ოთახში წაგვიყვანა. მეორე სართულზე მოვხვდით, რაზეც მხოლოდ მაშინ ვინერვიულე, უკან რომ ჩამოვდიოდი, ლუკას მძიმე ჩანთით ზურგზე და წელი ამტკივდა. ხვალიდან ლუკას მოუწევს ჩანთის ატანაც და ჩამოტანაც.

ლუკა ძალიან აღტაცებული იყო. ერთი სული აქვს, ხვალ “მარტო რომ წავა სკოლაში”. მოკლედ, დიდ-ბიჭობდა. მე ამ დროს სხვა მშობლებს და ბავშვებს ვათვალიერებდი. კარგი ბავშვები იყვნენ, ზოგი ნერვიულობდა, ზოგს უხაროდა, ლუკას მგონი ყველაზე მეტად ეტყობოდა.14375420_10210334265411663_7024397_o

ვუყურებდი ამ ბავშვებს და ვფიქრობდი, როდის მიხვდებოდნენ, თუ რაში გაყეს თავი. 27 ბავშვია კლასში. 26 დედამ და ბებიამ მოიყვანა, 1 – მამამ. გიო ერქვა მამიან ბიჭს. ნერვიულობდა და მამამისის ფეხს არ სცილდებოდა. გავხედე, რომ ლუკასთვის მეთქვა, მიდი, გიოს ეთამაშე-მეთქი, როცა დავინახე, რომ ლუკა უკვე ორ ბიჭს ეჯიბრებოდა სირბილში. აშკარად არაა ჩემნაირი ინტროვერტი.

მასწავლებელზე ძალიან ბევრი კომენტარი მაქვს, მაგრამ ჯერ-ჯერობით ჩემთვის შევინახავ. თუ ხვალ უარს მეტყვიან კლასის გამოცვლაზე, მერე დავწერ.

მოკლედ, წიგნები დაგვირიგეს, ლეპტოპი – არა. ალბათ ხვალ მოგვცემენ. 2 წიგნი ახალია, დანარჩენები კი – ნახმარი. 2013 წლიდან ნახმარი! დედაენის წიგნს შეჭმული ყდა აქვს და რამდენიმეჯერ გადაშლის შემდეგ სულ დაიშლება. ყველაზე უარესი კი ისაა, რომ ორივე, ქართულისა და მათემატიკის წიგნები კალმითაა შევსებული წინა მფლობელების მიერ. კალმით!! წერია!! პასუხები!! What a way to start the school huh? პასუხებისთვის ფიქრიც კი არ მოუწევს! მუსიკის წიგნში ნაჯღაბნებს შორის ალბათ გაარჩევს ლუკა ნაწერებს, მაგრამ პასუხები? seriously??

14333175_10210333142823599_7014469363054579616_n

თავს დამნაშავედ ვგრძნობ, საჯარო სკოლაში რომ მივიყვანე, მაგრამ ერთი უდიდესი ნაკლი აქვთ ამ კერძო სკოლებს: ყველა 6-ზე ამთავრებს გახანგრძლივებულ ჯგუფებს. 6-ზე მთავრდება საჯარო ბაღიც. ჰოდა რა უნდა ვქნათ მარტოხელა მშობლებმა, რომელთა სამსახურებიც ასევე 6-ზე მთავრდება? და რომლებსაც ბებია-ბაბუები ახლოს არ ჰყავთ, რომ დაიხმარონ? ჰოდა სანამ ტელეპორტაციას არ მოიგონებენ, ან ძალიან დიდ ხელფასს არ მომცემენ, რომ სკოლა+ძიძა დავფარო, მანამდე ვერ შევძლებ, ბავშვი კერძო სკოლაში ვატარო.

ჰოდა ასეთი ემოციური დღე გვქონდა მე და ლუკას…

როგორ გავჭრათ საზამთრო, ანუ როგორია მარტო ცხოვრება

13840563_10209860076717242_1695640797_o

წეღან საზამთრო გავუჭერი ბავშვებს. 2 წლის წინ ვერ წარმოვიდგენდი, თუ საზამთროს გაჭრა მომიწევდა ოდესმე. ამას ყოველთვის კაცები აკეთებდნენ ჩემს ირგვლივ. მამა, მერე ქმარი, მერე ისევ მამა. ქმარიც ჭრის ალბათ დედამიწის მეორე მხარეს, თავისი ახალი შვილისთვის.

არ ყოფილა რთული საზამთროს დაჭრა. მთავარია, კარგი და დიდი დანა გქონდეს. პირველ ჯერზე შეიძლება აქეთ-იქით დაიწუწოს და არც ისე სუფთა საქმე გამოგივიდეს, მაგრამ მეორე ჯერზე აუცილებლად უკეთესი იქნება.

2 წლის წინ წამოვედი მშობლების სახლიდან, დანაზოგი 400 ლარით თბილისში ბინა ვიქირავე და ახალი სამსახურის ძიება დავიწყე. 1 სექტემბერს ორი წელი გადის, რაც ASB-ში ვმუშაობ. საზამთროს ჭრას შევეჩვიე, დღეს  სრულიად სუფთად და ლამაზად დავჭერი. ბავშვებმა კი მოთხუპნეს ყველაფერი სამზარეულოში, მაგრამ ეგ არ ითვლება.

ჩემი პირველი მიღწევა, რასაც „კაცთან ერთად“ ცხოვრების დროს არ ვიზამდი, ინტერნეტის ხაზზე შეერთება და მოდემის დაკონფიგურება იყო. მერე – სარეცხი მანქანის ყიდვა და თავად დამონტაჟება. მერე ნამდვილი მანქანა ვიყიდე, ტარება ვისწავლე და დღეს საზამთროსაც კი დამოუკიდებლად ვჭრი. ერთი რაღაც დამრჩა გასაკეთებელი. ბავშვები მდინარის პირზე წავიყვანო, საზამთრო მდინარეში ჩავაცივო და იქ, ყოველგვარი მოთხუპნის საფრთხის გარეშე გავჭრა.

ერთხელ ბავშვები ერთი კვირით იყვნენ წასულები ბებია-ბაბუასთან. პირველ დღეს გამიჭირდა – სახლში ძალიან სიჩუმე იყო. ლამის მეზობელ თამარასთან ჩავედი, მოსაკითხად. ვიწექი და ვფიქრობდი, თუ როგორ შეუძლია ადამიანს სულ მარტო იცხოვროს. მეორე საღამოს სახლი დავალაგე და ვფიქრობდი, კიდევ კარგი ბავშვები არ მიშლიან ხელს-მეთქი. დანარჩენ დღეებს ჯეოლაბში ვატარებდი გვიან ღამემდე და ფონტების შექმნაზე ვმუშაობდი. ერთი კვირის მერე, ბავშვების ჩამოსვლის წინა დღეს მივხვდი, რომ სულაც არ ყოფილა ტრაგედია სულ მარტო ცხოვრება. შეიძლება ვაღიარო, რომ ძალიანაც მესიამოვნა.

ჰოდა რატომ მოვყევი ეს: ბოლო ორი წელი ყველაზე ყველაზე კარგი იყო ჩემთვის. იმდენი რამე ვისწავლე ამ მარტო ცხოვრების განმავლობაში, გადასახადების გადახდიდან დაწყებული ბავშვების შესახებ გადაწყვეტილებების ერთპიროვნული მიღებით დამთავრებული, რომ ნამდვილად არ ვისურვებდი რამის შეცვლას. Single moms rule!

1 წელი საჭესთან

IMG_20160622_160316
ჩემი მანქანის გარედან გადაღებული სურათი ვერსად ვიპოვე (გარდა იმისა, ავარია რომ მომივიდა და გადავუღე, რომელსაც სპეციალურად არ ვდებ)

1 წლის წინ, გვანცას, ჩემს დას, ფეისბუქის ჩატში ველაპარაკებოდი და შემომჩივლა, მანქანების ფასებმა აიწიაო და ტყუილად ჩამოვიყვანეთ ბოლო 2 მანქანაო. ერთს კი დავიტოვებთ, მაგრამ მეორეს რა ვუყოთო.

ჰოდა მაგ დღესვე შევთანხმდით, რომ იმ მეორე მანქანას მე ვიყიდდი. ასე შემომეყიდა ჩემი ნისან ნოუთი. რომ ვიყიდე, მერე გავარკვიე, თუ რომელ წლიანი იყო, რა ძრავა ჰქონდა, რა ფერის იყო და ა.შ. აბა რა ვიცოდი მე მანქანის ყიდვისას რა უნდა ჰკითხო ხოლმე.

მანქანა მომგვარეს, გასაღები ჩამაბარეს და ახლა პრობლემის წინაშე დავდექი: მართვის მოწმობა არ მქონდა! ჰოდა მედგა ეს მანქანა (Brave დავარქვი, დისნეის ფილმის ზეგავლენისა და მანქანისა და ჩემი მომავალი სიმამაცის გამო, თბილისის ქუჩებში ტარებისას რაც უნდა გამოგვეჩინა) ჩემი სახლის წინ, გადავხედავდი, მოვესიყვარულებოდი და მართვის მოწმობის ტესტებს ვსწავლობდი. თეორიული გამოცდა მალე ჩავაბრე და პრაქტიკულზეც გავედი – ამას რა უნდა-მეთქი ვფიქრობდი, მე ხომ ამერიკის ქუჩებში ვატარებდი ჩემს ფორდ ესკორტს, არც აქ გამიჭირდება-მეთქი. რა თქმა უნდა ჩავიჭერი. ბრახ! დანარცხება დედამიწაზე!

მერე გაკვეთილებზე ჩავეწერე, ჩემი სახლის გვერდზე, გლდანის პარკთან არის გაკეთებული ისეთი ტრასა, როგორიც გამოცდაზეა. ბავშვებიანად მივდიოდი ხოლმე ჩემს მასწავლებელთან. უკანა სავარძელში ბავშვები ხმაურობდნენ, გვერდიდან ეს კაცი მიხსნიდა-ხოლმე: აი ამ ბოძს რომ დაინახავ, უკან უნდა დაიხიო იქამდე, სანამ სარკეში ეს ხაზი არ გამოჩნდება… ყველაფერი დავიზეპირე. თან ვხვდებოდი, რომ ამ გაკვეთილებით მე მხოლოდ გამოცდის ჩაბარებას ვსწავლობდი და არა – მანქანის მართვას.

“პრავა” რომ ავიღე, იმ ღამეს ჩემი მე-16 სართულის ფანჯრიდან გზას ვუყურებდი და ვსწავლობდი, თუ როგორ დადიოდნენ მანქანები, რომელ მხარეს, როდის რთავდნენ “პავაროტნიკს”, როდის უთმობდნენ გზას უკანა მანქანას… თან გული მიფანცქალებდა.

მოკლედ, პირველ თვეში 2-ჯერ დამეჯახნენ, მეორე თვეში – კიდევ 2-ჯერ და მესამე თვეში – 1-ხელ. ხან მე ვუკეთებდი მანქანებს, ხან – ისინი. ბოლო 9 თვეა უკვე ისწავლეს თბილისელმა მძღოლებმა მანქანების მართვა (და მე კიდევ დამუხრუჭება) და აღარ მეჯახებიან 😀 თან უფრო მოეშვნენ, აღარ მისიგნალებენ. აშკარად გაუმჯობესდა მდგომარეობა ^_^ მე კიდევ Google Map უფრო და უფრო იშვიათად მჭირდება.

ჰოდა, ახალი დაწყებული რომ მქონდა მანქანით სიარული აღმოვაჩინე, რომ კონდიციონერი არ უმუშავებდა. მივიყვანე სახელოსნოში, სადაც საკმაოდ მშვიდად და წყნარად ამიხსნეს, რომ კონდიციონერი თუ მინდა, თბილ ჰაერზე არ უნდა იყოს გადართული. მაგის მერე კიდევ ბევრჯერ ვიყავით მე და ბრეივი სახელოსნოში (ბარემ რეკლამას გავუკეთებ, სახელოსნო Auto Life არის სოციალური საწარმო, სადაც ბავშვთა სახლიდან გამოსულ ახალგაზრდებს ასწავლიან ხელობას) და ყოველთვის მშვიდად მასწავლიდნენ ჩემი მანქანის ნაწილებს.

უკვე დროა “კაპოტი” შევღებო. აქამდე არ ვღებავდი, ბარემ ყველაფერს ერთად გავაკეთებ-მეთქი…

ერთ წელში 25 000 კილომეტრი გავიარეთ მე და ბრეივმა. უმეტესობა ალბათ გლდანი-ვაკე-გლდანის გზას შეადგენს, თუმცა ასევე მოვიარეთ მთელი საქართველო ანაკლიიდან და ბათუმიდან ყვარელამდე. და კიდევ ქვევით, ერევნამდე.

დიდი მადლობა ჩემს მამაც გოგოს, ასე კარგად რომ დამატარებს ქუჩებში!

მეზობელი, რომელიც ბავშვებს ჭამს

View from my apartmentბინა გლდანში, 1,5 წლის წინ ვიყიდე,  მე-16 სართულზე. სახლის სანახავად რომ მოვედი ღამე იყო და ფანჯრიდან რომ გადავიხედე და განათებული თბილისი რომ დავინახე, მაგ დროს გადავწყვიტე, რომ აქ მე უნდა მეცხოვრა. ჰოდა გადმოვედი, გადმოვიტანე ჩემი ქონება, რომელსაც შეადგენდა კომპიუტერი, ერთი ცალი სკამი (კომპიუტერის, ბორბლებიანი), სარეცხის მანქანა და ტანსაცმელები.

დალაგების დროს, სახლში შემორჩენილ ერთ ძველ თაროზე სქელი კონვერტი დავინახე. კონვერტი ისე იდო, რომ შემთხვევით დარჩენილს არ გავდა. მთელი თარო დასუფთავებული იყო, და შუაში მხოლოდ დიდი, სქელი კონვერტი იდო. კონვერტი სახლის წინა მფლობელის სახელზე იყო და სასამართლოდან მოდიოდა თუ რაღაც მსგავსი. მოკლედ, ბევრი რომ არ გავაგრძელო, შიგთავსი ვნახე… ქვედა სართულზე მყოფი მეზობელი სახლის წინა პატრონს უჩიოდა და სთხოვდა რემონტის გაკეთებას, რადგან ქვევით ჩასულმა წყალმა დააზიანა არა მხოლოდ კედლები და ჭერი, არამედ ელექტროგაყვანილობა და ამ ქალს დენმა დაარტყა და მთელი ამბები. აქვე ნახსენებია, რომ წყალი თურმე პერიოდულად ჩადის…

აი სად დამერხა. ხომ უნდა გამერკვია ეგეთი ამბები, წყლის ჩასვლები და მეზობლებთან ურთიერთობები, სანამ სახლს ვიყიდდი. მაშინვე სახლის წინა მფლობელს დავურეკე და ვუთხარი, მის სახელზე სასამართლოდან რაღაც კონვერტი რომ იყო მოსული და აქ დატოვებული დაჟანგული მაცივრის წასაღებად რომ მოვიდოდა, ისიც წაეღო. 1,5 წელი გავიდა და ის ქალი არ მოსულა. მაცივარს ალბათ ჯართში ჩავაბარებ, აივანზე მიდგას.

მოკლედ, მეზობელი მალევე გავიცანი. თვითონ ამოვიდა, მოხუცი ქალია, თეთრ თმიანი, რუსულად ლაპარაკობს, ქართულად კარგად ვერ ესმის. გამომკითხა ჩემი წარსული, სად არის ქმარი, როდის ჩამოვა, რატომ მე არ მივდივარ მაგასთან, ჩემი მშობლები სად ცხოვრობენ, სადაური ვარ, ჩაიწერა არა მარტო ჩემი ტელეფონის ნომერი, არამედ დედაჩემის და მამაჩემის ცალ-ცალკე, თავის სახელი-გვარებიანა. მერე სახლი დაათვალიერა, უფრო სწორედ სახლი დამათვალიერებინა: აქ ესაა გასაკეთებელი, აქ ახალი ფანჯრები გჭირდება, ეს უნდა შელესოთ, გაზი აქედან იკეტება, სარეცხის მანქანას მანდ რატომ დგამ, აი იქ დადგი. გარდერობი არ გაქვს? ეს ტანსაცმელები ასე რომ გიყრია… ჭერში ახვედი? წინა მეზობლები ღორებს და ქათმებს აშენებდნენ ჭერში… მაგ დროს პირველად გავიგე, რომ ჭერიც მქონია. თან ისეთი ასასვლელი აქვს, ერთი შეხედვით რომ ვერ მიხვდები. სააბაზანოდან უნდა ახვიდე.

რა თქმა უნდა, ვცდილობ ძალიან თავაზიანი ვიყო მის მიმართ და თავში მისი საჩივარი მიტრიალებს. აშკარად ძალიან ბევრჯერაა ამ ბინაში ნამყოფი და ყველა კუთხე-კუნჭული ზეპირად იცის. მალევე მივხვდი, თუ რატომ გაყიდეს ეს ბინა.

მის შემდეგ მეზობელი (თამარას დავარქმევ) და მე ისე დავუახლოვდით ერთმანეთს, სულ დაუპატიჟებლად ამოდის ხოლმე და ისე შედის ყველა ოთახში, სააბაზანოსა თუ ტუალეტში, სულ არ სჭირდება ნებართვა. მისი რიდით ტანსაცმელებს საწოლზე ვეღარ ვყრი და ყოველ შაბათ-კვირას მეშინია, რამე დაულაგებელი არ დარჩეს, რადგან იცის, რომ შაბათ-კვირას სახლში ვარ ხოლმე. ისიც იცის, სახლიდან ზუსტად რომელ საათზე გავდივარ და რომელზე მოვდივარ. მაღაზიაში თუ გავიარე და ცოტა ხანი დავყოვნდი – ისიც. ღმერთმა არ ქნას და ღამე სახლში არ მოვიდე. მერე ნახე შენ მეზობლების ჭორაობა…

კარი სულ დაკეტილი მაქვს, მაგრამ რომ დააკაკუნებს და არ გავუღო, მაშინვე დავიწვები, მას ხომ ჩვენი ნაბიჯების ხმა ესმის. ისიც ესმის, მტვერსასრუტი როდის მაქვს ჩართული. ერთხელ, სამუშაო დღეს სახლში დავრჩი, ავად ვიყავი და სიცხე მქონდა. რა თქმა უნდა ამოვიდა: რატომ არ არიან ბავშვები ბაღშიო, ოთხშაბათიაო.

– ავად ვარ – ვუპასუხე და თან ისე ცუდად ვიყავი, ძლივს ვიდექი ფეხზე. თუმცა, კარის წინ მტკიცედ დავდექი, ერთი ხელით კარი მეჭირა, მეორე ხელი კი კედელზე მქონდა მიდებული ისე, რომ შემოსასვლელი ადგილი არ დავუტოვე. თუმცა, რა აზრი აქვს, კარი ძალით შემოაღო და შემოვიდა. ტანსაცმელები ზევიდან მეყარა და სახლი დასალაგებელი იყო. ძალიან არ მინდოდა, რომ შემოსულიყო. წინ გადავუდექი მაშინვე, რომ ოთახებში არ შესულიყო. ისე ვიდექი, პირდაპირ ცხვირ-პირში მქონდა სახე, და ისიც ვიფიქრე, იქნებ ესეც ავად გახდეს-მეთქი.

– არაფერი გეტყობა ავადმყოფობისო

– მაღალი სიცხე მაქვს, წეღან გავისინჯე – ვუპასუხე და შუბლზე ხელი მომადო. შუბლი ცივი მქონდა, იმიტომ რომ სიცხის დამწევი მქონდა დალეული. მოკლედ, ვერ დავაჯერე, რომ ავად ვიყავი და მაგიტომ დავრჩი სახლში, თუმცა ის მოვახერხე, რომ სხვა ოთახებში არ შევიდა და რაც მხოლოდ შემოსასვლელიდან დაინახა, იმით დაკმაყოფილდა. ბავშვებს დაუღრინა, ნუ ხმაურობთო და ჩავიდა.

ბავშვებმა მაშინვე შეარქვეს მას მეზობელი, რომელიც ბავშვებს ჭამს და მაგის მერე თამარას ეგ სახელი შერჩა. თან ძალიან უხდება. თეთრი თმა გაშლილი, ყვავილებიანი ხალათით დადის ხოლმე და მის დანახვაზე შიშის ჟრუანტელი გვივლის მეც და ბავშვებსაც.